
इतिहास वितल समयमै घटल घटनासवके वास्तविक तथ्य परक लिखित दस्तावेज चियै । जकर माध्ययमसे विगतके दिनसवमे वितल घटनासव जानै वुझैमै मदत मिलैछै । ईतिहास लिखैमै विभिन्न श्रोतसवमे से एक महत्वपूर्ण आ ठोस प्रमाण वंशावलीके भी मानल जाईछै । बंशावलीके अध्ययनसे नेपालमे ईतिहास लेखन कलामे सहयोग पुगल तथ्य सव छै । नेपालमे विभिन्न जाती वंश सवके कैयौ वंशावली भेटल गेल छै । तै मे थारुजाती या उपजाती समूहसवके वंशावली वहुत पुरान छै । लेकिन शिक्षाके अभाव इतिहास लेखन कलाके कमी, प्राकृतिक प्रकोप,आईगलगी,सांस्कृतिक आक्रमण जहाईत नमहर घटना सवके कारण यी ठोस प्रमाणसव लोप अवस्थामा रहलछै । साथे ईतिहास लेखन कलामे थारु जातिके पहँुच कम हेनाई अपन यतिहासके बारेमे दोसर चलाख,धुर्त वर्ग या पूर्वाग्रही ढंगसे कलम चलाईके कारणसे सोझा सिधा ईमान्दार थारु जातिके ईतिहास प्रारम्भिक कालसे तोडमरोर करल गेल वर्तमानमे बुझहैवला सव सचेत छै ।
इतिहास लेखन कलामे सुत्रपात पश्चिममा लेखकसवसे भेलछै । नेपालमे ईतिहास लेखन कलाके शुरुवात अंग्रेजसवद्धारा भारतके इष्ट इण्डिया कम्पनी स्थापना काल पछाडी रहलछै । नेपालके इतिहासके पहिलका पुस्तक ब्लबअअयगलत या तजभ पष्लनमयmया ल्भउब िकर्कपैट्रिक,सन १८११ लन्डन चियै । जे नेपालके वंशावलीमध्ये एकटाके प्रयोग पुसतकमे करल गेलछै ।कर्कपैट्रिक नेपालके पहिलका वंशावलीसवमे प्रयोग करलहा व्यक्ति मानल जाईछै । फ्राीनसस बुचनल हैमिलटन के कृतिब्लबअअयगलत या तजभ पष्लनमयmया ल्भउब िलण्डनसे प्रकाशित (१८१९ ई) जे नेपाल इतिहास लेखनमे महत्वपूर्ण मानल जाईछै । नेपालके विभिन्न जातजातिके वारेमे इतिहास लेखन कला समय समयमे भेल गेल छै । भगवानलाल ईन्द्रजीद्धारा लिखित १८१४ ई. मे बंशावली लेखके रुपमे जर्नलमे प्रकाशित भेल छेलै प्रकाशित वंशावली बयान अनुसार शाक्यमूनि (वुद्ध) अशोक स्थुंकोके सम्वन्धमे चर्चा केल गेल छै । जे थारु वंशावलीके मानल गेल विद्धान सवके दावी छै । बेण्डाल,विलियम डिग्वेके इतिहास लेखनमे मुख्य योगदान रहै । १९०३ मे प्रकाशित बेण्डालके कृति १९०५ सिलवा लेवी व्यगचलब िया तजभ ब्कष्बतष्अ क्यअष्भतथ या द्यभलमब।ि विश्वस्नीय मानल जाइछै । हर प्रसाद शास्त्री १९०५ ई बौद्धतन्त्र पाण्डुलिपि,यी पूर्वीय लेखक सव बुद्ध वंशावली या पाण्डुलिपिके आधारमे इतिहास लेखन श्र
थप बिवरण.....राष्ट्रिय समिति, नेपाल
labaimaijh@gmail.com
9842824011
© लबाई माइझ थारु बंशावली. All Rights Reserved. Designed by Webpay